XI. Hic Dicendum Est De Propheta

“As for piece x.” Described under VIII, Poema Morale.

[M]issus est ieremias in puteum ⁊ stetit ibi usque ad os. Qui cum aliquamdiu ibi stetisset; debilitatum est corpus eius. ⁊ tandem dimissis funibus subtractus est. Et cum eorum duriciam. quia debilis erat sustinere non posset. allati sunt panni de domo regia ⁊ circumpositi sunt funibus ne [e]orum duricia lederetuR. Leofemen we uindeð in halie boc. þ̵. ieremie þe prophete stod in ane putte. ⁊ þ̵ in þe uenne up to his muðe ⁊ þa he hefede þer ane hwile istonde. þa bi com his licome swiðe feble. ⁊ me nom rapes ⁊ caste in to him for to draȝen hine ut of þisse putte. Ah his licome wes se swiðe feble; þ̵ he ne mihte noht iþolie þe herdnesse of þe rapes. þa sende me claðes ut of þes kinges huse for to bi winden þe rapes. þ̵ his licome þe feble wes ne sc`e´olde noht wursien. Leofemen þeos ilke weord þe ic habbe her iseit habbeð muchele bi tacnunge [f. 19 r] ⁊ god ha beoð to heren and muchele betere to et halden. Is hit god for to hiheren godes weordes and heom athalden? ȝe fuliwis. for ure lauerd godalmihtin seið in þan halie god spelle. Beati qui audiunt uerbum dei ⁊ custodiunt illud. Ædie ⁊ blessede beon alle þeo þe ihereð godes weordes ⁊ heom athaldeð. Nu ȝe habbeð iherd wulc hit is for to iheren godes weordes ⁊ heom ethalden. Nu we sculen heow sceawen hwilc hit is heom for to heren ⁊ nawiht for to ethalden. for seint gregori seið. Melius est uiam ueritatis non agnoscere; quam post agnitam retroire. Betre hit is þ̵ mon ne iknawe noht þe wei to godalmihtin þe he hine icnawe ⁊ seodðe hine for hoȝie; and on oðer stude he seið. Qui obturat aures suas ne audiat legem dei; oracio eius erit execrabilis. Þe mon þe tuneð his eren in halie chirche to ȝeines godes laȝe and nule noht iheren þe weordes þe of him beoð. his beoden beoð aweriede ⁊ unwurðe gode. Puteus est peccati profunditas. quia quam diu stas in luto; tam diu iaces in mortali peccato. Þes put bitacneð deopnesse of sunne. for alse longe alse we liggeð in heueð sunnen; al þa hwile we sto[n]deð in þe putte. ⁊ þ̵ in þe uenne up to þe muðe al se þeos men doð þe liggeð inne eubruche ⁊ ine glutenerie ⁊ ine manaðas. ⁊ ineprude. ⁊ ine oðre fule sunnen. ⁊ þ̵ beoð riche men [f. 19 v] alremest þe habbeð þas muchele prude in þis world. þe habbeð fe`i´re huses. ⁊ feire hames. ⁊ feire wifes. ⁊ feire children. feire hors ⁊ feire claþes. heauekes ⁊ hundes. castles ⁊ tunes. her uppon heo þench`e´ð muchele mare þen uppon godalmihtin þe al þis heom haueð isend þa þe liggeð inne swilc sunne. ⁊ ne þencheð noht for to arisen; heo delueð deihwamliche heore put deoppre ⁊ deoppre. vnde propheta. Non claudit super te puteus os suum nisi clauseris os tuum. þe prophete seið. þ̵ þe put ne tuneð noht lihtliche his muð ouer us bute we tunen ure muð. ah ȝif we tuneð ure muð; þenne do we alse þe mon þe delueð ene put feower daȝe`s´ oðer fiue ⁊ þenne he haueð hine alra lengest idoluen; þenne ualleð he þer inne. þ̵. him brekeð þe sweore. þ̵. is þ̵ he ualleð in to helle pine þer neuer eft ne cumeð of bote. Ah leofemen godalmihtin haueð isceaweð us wel muchele grace. þenne he haueð geuen us to beon mud freo. þ̵. we maȝen mid ure muðe bringen us ut of þisse putte; þe bitacneð þeo deopnesse of sunne. ⁊ þ̵ þurh þreo herde weies þe þus beoð ihaten. Cordis contricione. Oris confessione. Operis satisfactione. þurð heorte bireusunke . þurh muðes openunge. þurh dede wel endinge. Cordis contritione moritur peccatum. [f. 20 r] oris confessione defertur ad tumulum. operis satisfactione tumulatur in perpetuum. þe[nne] we beoð sari in ure heorte þ̵ we isuneged habbeð þenne slage we ure sunne; þene we to sunbote cumeð. þenne do we bi ure sunne al swa me deað bi þe deade. for efterþan þ̵ þe mon bið dead me leið þene licome in þere þruh. Al swa þu leist þine sunne in þare þruh; hwenne þu scrift underuongest of þe sunnen þe þu idon hauest to ȝeines godes wille. þenne þu hauest þine sunnen ibet; efter þines scriftes wissunge. þenne buriest þu þine sunnen and bringest heom ut of þine on walde. Per ieremiam notatur quilibet peccator qui in suo peccato moram facit. Bi ieremie þe prophete we aȝen to understonden ulcne mon sunfulle. þ̵. lið in heuie sunne ⁊ þurh soðe scrift his sunbendes nule slakien. funiculi amaritudines penitencie significant. Þe rapes þe weren icast to him; bitacneð þe herdnesse of scrifte. for nis nan of us se strong þe hefde idon þre hef[ed] sunnen þ̵ his licome nere swiðe feble er he hefde idreȝen þet scrift þe þer to bilimpeð. panni circumpositi funibus; ecclesie sacramenta significant. quibus penitencie duricia mitigatur. þas kinges hus bitacneð hali chirch[e. þa] claðes þ̵ weren isende ut of þ[es kinges huse] for to binden þe rapes [f. 20 v] mid; bitacnet þe halie ureisuns þe me singeð in halie ch`i´rche. ⁊ þe halie sacramens þe me sacreð in alesnesse of alla sunfulle. Leofemen nu ȝe habbeð iherð of þis putte þe bitacninge þe ic habbe embe ispeken. ⁊ þe bitacninge of þe prophete. ⁊ þ̵. þe rapes bitacneð. ⁊ hwat þa claðes bi tacneð þe þe rapes weren mide biwunden. Ihereð nuðe whulche þinges wunieð in þisse putte. þer wunieð fower cunnes wurmes inne. þ̵ fordoð nuðe al þeos midelerd. þer wunieð in ne faȝe neddren. ⁊ beoreð atter under heore tunge. Blake tadden ⁊ habbeð atter uppon `heore´ heorte. ȝeluwe froggen. ⁊ crabben. Crabbe is an manere of fissce in þere sea. þis fis is of swulc cunde. þ̵. euer se he mare strengðdeð him to sw[i]mminde mid þe watere; se he mare swimmeð abac. ⁊ þe alde crabbe seide to þe ȝunge. hwi ne swimmest þu forð warð in þere sea alse oðer fisses doð `⁊´ heo seide. leofe moder swim þu foren me ⁊ tech me hu ic scal swimmen forðward ⁊ [heo] bi gon to swimmen forðward mid þe streme. ⁊ swam hire þer aȝen. þas faȝe neddre bitacneð þis faȝe folc þe wuneð in þisse weor`l´de. þe speket alse feire bi foren heore euencristen`e´ [f. 21 r] alse heo heom walde in to heore bosme puten. ⁊ swa sone se hi beoð iturnd awey from heom; heom to twiccheð ⁊ to draȝeð mid ufele weordes. Hii eciam sunt doctores ⁊ falsi xpistiani. Þos men þe þus to draȝeð heore euencristene bi hinden heo habbeð þe nome of cristene ah þah heo beoð cristes unwines ⁊ beoð monslaȝen for heo slaȝeð heore aȝene saule. ⁊ bringeð heon in to þare eche pine of helle. þos blaca tadden þ̵ habbeð þ̵ atter uppon heore heorte. bi tacneð þes riche men þe habbeð þes mucheles weorldes ehte ⁊ na maȝen noht itimien þar of to eten ne to drinken ne na god don þer of for þe luue of godalmihtin þe haueð hit heom al geuen. ah liggeð þer uppon alse þe tadde deð in þere eorðe þ̵ neure ne mei itimien to eten hire fulle; swa heo is afered leste þeo eorðe hire trukie. þeos ilke ehte þe þeos þus ouerliggeð heom turneð to swart atter for heo falleð þer þurh in to þer stronge pine þet na mon ne mei tellen. Þeos ȝeol`e´we [froggen bi tacneð þeos wimmen þe claþeð heom mid ȝeoluwe] claþe. for þe ȝeolewe clað is þes deofles helfter. þeos wimmen þe þus lumeð beoð þes deofles musestoch iclepede. for þenne þe mon wule tilden his musestoch he bindeð uppon þa swike chese ⁊ bret hine for þon þ̵ he scolde swote smelle. and þurh þe [f. 21 v] sweote smel of þe chese; he bicherreð monie mus to þe stoke. Alswa doð monie of þas wimmen heo smurieð heom mid blanchet þ̵ is þes deofles sape ⁊ claþeð heom mid ȝeoluwe claþe þ̵ is þes deofles helfter. ⁊ seodðan heo lokieð in þe scawere. þ̵ is þes deofles hindene. Þus heo doð for to feiren heom seoluen. ⁊ to draȝen lechurs to ham. ah heo fuleð heom soluen þer mide. Nu leofemen for godes lufe witeð how wið þes deofles musestoch ⁊ witeð eow þet ȝe ne beo noht þe foaȝe neddre. ne þe blake tadde. ne þe ȝolewe frogge. þe feder. ⁊ þe sune. ⁊ þe halie gast. iscild us þer wið. ⁊ wið alle sunnen a buten ende. per omnia secula seculorum. AmeN.